Wat gebeurt er na het tekenen van de koopovereenkomst van een bedrijf?

Je bent samen met de koper van jouw bedrijf tot overeenstemming gekomen. De koopovereenkomst, de zogenaamde ‘share purchase agreement’, of SPA is getekend.

Fijn, Champagne!

Maar wat nu?

Het tekenen ‘signen’ van de transactie is achter de rug, echter bij veel overnametransacties moet de werkelijke overdracht nog plaatsvinden. Ik leg later in deze blog uit welke transactiemogelijkheden er zijn.

Soms moeten er nog zaken worden geregeld om de transactie af te sluiten (Closing), zoals het aantrekken van een overnamefinanciering, of moeten er zekerheden worden vrijgegeven.

Hoe langer tussen het signen en closen duurt, hoe meer ‘risico’ er is op aanpassingen van de (ver)koopvoorwaarden.

De koper èn verkoper moeten zich hierom goed voorbereiden op de overdracht, de Closing.

Ik geef hieronder een overzicht (en tips) van de meest voorkomende acties die moeten worden genomen om de transactie succesvol af te sluiten.

Welke acties?

Niet alleen voor de koper begint een intensieve periode, maar ook voor de verkoper zijn er nog een aantal belangrijke punten en activiteiten die je als verkoper moet uitvoeren om uiteindelijk te kunnen spreken over een geslaagde transactie. De te nemen acties in deze fase zijn essentieel voor de verkoper omdat in deze fase de verkochte onderneming tamelijk gemakkelijk waarde kan verliezen en/of de beoogde verkoopopbrengst substantieel verlaagd kan worden.

Totdat de Closing plaatsvindt, leidt je als verkoper nog steeds de onderneming alsof die niet verkocht zou zijn. Indien je zaken substantieel anders doet dan voorheen, voorziet de koopovereenkomst d.m.v. mechanismes dat de koper hiervoor wordt beschermd. Mijn advies is dus ook om dat niet te doen.

Het is te adviseren om de koper te betrekken en informeren over belangrijke beslissingen zoals kosten en investeringen.

Je moet er zeker van zijn dat de operationele zaken die in relatie staan met de koopovereenkomst worden bijgehouden en toegelicht waar nodig. Een informatieve e-mail naar de Koper met een ontvangstbevestiging volstaat hierin vaak.

Veelal is er een specifieke afspraak rondom te maken investeringen overeengekomen in het aankoopmechanisme. Als er een investeringsafspraak is opgenomen dien je als verkoper e.e.a. goed te documenteren en door te rekenen wat de investering met de betreffende balanspositie doet.

Indien je dit als verkoper niet goed doet, dan loop je het risico dat je bij het moment van afrekenen minder ontvangt.

Soms kan het zo zijn dat het management van de verkochte onderneming na het tekenen van de koopovereenkomst haar loyaliteit toont aan de nieuwe eigenaar. Hierdoor neemt het management  beslissingen die niet het voordeel zijn van de verkopende partij. Als verkoper dien je het management waar je afscheid van neemt, dus nog goed te monitoren en instrueren.

Welke mogelijkheden tot Closing zijn er?

Er zijn in het Nederlandse MKB 2 veel gebruikte manieren om de uiteindelijke koopprijs te bepalen. Dit zijn:

1: Completion accounts en;

2: Locked Box.

Completion Accounts

Het Closen van een transactie d.m.v. het Completion accounts mechanisme. Bij dit mechanisme wordt er gekeken naar de financiële gegevens van de te verkopen entiteit op de datum van Closing. Dit kan zowel in het verleden als in de toekomst zijn. De datum van de Closing geldt als de datum waarop de financiële verslaggeving leidend is voor de transactie.

Als verkopende ondernemer is het te adviseren om de financiële gegevens t.b.v. de Completion accounts nog zelf op te stellen. Je hebt dan zelf nog enige invloed op de sturing en onderbouwing van de financiële gegevens. Het advies is om dit ook op te nemen in de koopovereenkomst.

De Completion accounts cijfers dienen met dezelfde zorgvuldigheid te worden opgesteld als de jaarcijfers.

Let goed op eenmalige kosten die zijn geboekt vòòr en na de Completion accounts. Ook op het gebied van (belasting)voorzieningen dient er zorgvuldigheid bewaard te worden.

Zorg ervoor dat je in de koopovereenkomst voldoende rekening houdt met verrekeningen die nog volgen uit de Completion accounts en beschrijf goed wanneer en hoe er eventueel verrekend wordt.

Locked Box

Bij het Locked Box mechanisme wordt er gekeken naar financiële gegeven op een datum in het verleden, meestal is dit de jaarrekening van het laatste boekjaar.

De koopprijs van de onderneming wordt bij het Locked Box mechanisme berekend op basis van de jaarrekening. De kopende partij wordt per de afgesproken datum in het verleden economisch eigenaar van de onderneming. Juridisch is de onderneming echter nog niet overgegaan.

Als verkopende partij dien je dan te letten op ‘leakage’. Leakage zijn acties van de verkopende partij waardoor in de periode tussen het economisch eigendom en het juridische eigendom, de waarde van de onderneming daalt.

Je kunt hierbij denken aan het verhogen van de management fee, het uitkeren van dividend, het versneld innen van debiteuren of het aflossen van leningen.

Voor jou als verkoper is het dus van belang om te controleren wat er in de SPA is overeengekomen over bepaalde balansposten/investeringen/uitkeringen/aflossingen. Zorg er daarom voor dat je informatie hebt en bijhoudt voor de betreffende balansposities. Hierdoor voorkom je dat je voor een vervelende verrassing komt te staan. Veelal moet leakage euro-voor-euro terug worden betaald aan de kopende partij.

Een ander punt waar je op moet letten is het verbreken van de fiscale eenheid die er vaak is tussen de holding en de verkochte werkmaatschappij. Voor wie zijn de belasting voor- en/of nadelen bij het verbreken van de fiscale eenheid? Met name bij een locked box mechanisme speelt dit.

Conclusie

Het is dus van belang dat je na het ondertekenen van de SPA goed blijft communiceren met de kopende partij en je handelt naar hetgeen er is afgesproken om zoveel mogelijk negatieve verassingen te voorkomen. Vraag dus vooraf aan jouw adviseur wat hij/zij gaat doen nadat het contract is getekend. Ik ben van mening dat de begeleiding niet stopt bij het proosten bij de notaris op de dag van signing.

Het contract is echter leidend, dus laat je vooraf goed informeren wat hetgeen kan impliceren wanneer de onderhandelingen over het contract worden gevoerd. De contracten worden veelal in moeilijk leesbaar juridisch vakjargon opgesteld. Zorg hierom dat jouw adviseur het goed in voor jouw begrijpbare taal kan uitleggen. Blijf vooral doorvragen als je het niet begrijpt.

Bij veel MKB transacties is er sprake van een vendor loan of een earn-out regeling. Koper en Verkoper zijn hierom ook nog na de Closing aan elkaar verbonden. Een negatief gevoel bij Verkoper kan ervoor zorgen dat deze de Koper gaat tegenwerken en dit ten koste gaat van de verkochte onderneming, waardoor er uiteindelijk waarde verloren gaat.

Als je bovenstaande zaken niet goed regelt, dan kan de verkoopopbrengst zo maar 10% – 20% minder zijn dan verwacht.